PRESS RELİZ

Tədbiri giriş sözü ilə açan Mərkəzin İdarə Heyəti Sədri i.e.n Vüqar Bayramov bu sənədin əhəmiyyətindən və Vergi Sistemində dəyişikliklərin labüdlüyündən danışdı :  Son illər vergi sistemində ciddi islahatların aparılması, elektron hökumətin elementlərinin tətbiq edilməsi, proseduraların azaldılması baxımından əhəmiyyətli addımlar atılsa da vergi siyasətinin hər zaman təkmilləşdirilməsi olduqca vacibdir. İqtisadi inkişafın dəstəklənməsi, sahibkarlığın inkişafının stimullaşdırılmas, vergidən yayınmaların qarşısının alınması və digər istiqamətdə islahatların davam etdirilməsinə ehtiyac vardır. Bu baxımdan aşağıdakı tədbirlərin həyata keçirilməsi məqsədəuyğun hesab edilir:

• Elektron ticarətin inkişafı üçün bu sahənin ƏDV-dən azad edilməsi. Bu elektron ticarətin inkişafına yardım göstərməklə yanaşı e-ticarətin daha da leqalaşdırılmasına səbəb ola bilər;
• ƏDV-nin bir deyil “dəyişən dərəcələrinin” tətbiq edilməsi. ƏksərAvropa ölkələrində ƏDV standart deyil, bir neçə dərəcədə olur. Elə sferalar var ki, orada ƏDV-in faizi standart faizdən az olur. Azərbaycanda isə ƏDV-ə cəlb edilən bütün əməliyyatların hamısı eyni vergi dərəcəsi ilə -18 faizlə cəlb edilib. Halbuki, ƏDV-in faizi sektorlar üzrə fərqləndirilməsi qeyri-neft sektorunun inkişafını stimullaşdırar və vergidən yayınmanın qarşısını alar;
• Bir sıra Avropa ölkələrində olduğu kimi rüblük bəyənnamələrin illik hesabatla əvəz edilməsi. Bu vergi müfəttişləri ilə sahibkarların birbaşa ünsiyyətinin azalmasına səbəb ola bilər;
• Vergi Məcəlləsi üzrə risk təhlilinin aparılması. Müstəqil və tanınmış xarici şirkət tərəfindən həyata keçirilməsi tövsiyə edilən bu təhlil məcələnin korrupsiya üçün hansı imkanlar yaratdığını müəyyənləşdirə bilər;

• Vergilər Nazirliyinin yanında Müşahidə Şurasının yaradılması və həmin şuraya hökumət qurumlarının nümayəndələri ilə yanaşı biznes və vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələrinin cəlb edilməsi;
• Vergi Məcələsinə görə, 2000 AZN-dən artıq vergidən yayınma cinayət xarakterli fəaliyyət hesab edilir və məbləğin artırılmasına ehiyac var. Belə ki, bu bir sıra hallarda sui-istifadələr və biznesə müdaxilələrə imkan yarada bilər:
• Bir sıra vergi dərəcələrinin azaldılması. Vergi dərəcələrinin sahibkarılığın inkişafında rolu əvəzsizdir. Böhran dövründə yüksək vergi dərəcələri sahibkarların sərəncamında qalan vəsaitlərin həcmini azaldır və onların likvidliyini aşağı salır. Artıq nəinki bəzi keçid ölkələrində hətta bir sıra inkişaf etmiş ölkələrdə də vergi dərəcələrinin azaldılması həyata keçirilmişdir. Bu baxımdan təklif olunur ki, vergi dərəcələrinə 1 il müddətində aşağıdakı azalmalar tətbiq olunsun: Əlavə Dəyər Vergisi 18 faizdən 16 faizə endirilir; Sosial sığorta ayırmasının həcmi, işəgötürənlərdən tutulan hissəsi 22%-dən 18 %-ə endirilsin.
•  Fiziki şəxslərin gəlir vergisində vergidən azad edilən hissəsi 75 manatdan 100 manatadək artılır və eləcə də güzəştin tətbiq edilmədiyi məbləğ 200 manatdan 300 manatadək artırılır;
• Sadələşdirilmiş vergi  fiziki şəxslər üçün  nəzərdə tutulan illik maksimum məbləğ 90 min manatdan 120 min manatadək, hüquqi şəxslər üçün 150 min manatdan 200 min manatadək artılır;
• İnvestisiya vergi sistemin tətbiqinin gücləndirilməsi. Azərbaycan Respublikasında investisiya vergilərinin tətbiqi son illər ciddi şəkildə müzakirə edilsə də bu sistemi real olaraq hələlik tətbiq etmək mümkün olmamışdır. Qlobal böhranın neqativ təsirlərini azaltmaq məqsədi ilə bu vergi növünün tətbiq edilməsi məqsədə uyğun hesab edilir. Bu sistemin tətbiqi həmin güzəştdən istifadə etmək hüququ olacaq müəssisələrin sərəncamında əlavə vəsaitlərin qalmasına və təbii ki, onların inkişafını stimullaşdırmağa xidmət edəcək;
• Yerli təkrar istehsalçıları dəstəkləmək üçün təkrar məhsulların istehsalı və təkrar ixracı üçün xaricdən alınan xammala hesablanan ƏDV-nin ödənilməsinə 1 il müddətinə güzəşt tətbiq edilsin;

Millət Vəkili Vahid Əhmədov bu sənədi alqışladığını və və ümumiyyətlə Mərkəzin hazırladığı təkliflərin hökümət tərəfindən diqqətdə saxlanıldığını qeyd etdi. Vahid Əhmədov əlavə etdiki vergi dərəcələrinin azaldılması müsbət hal olsada, onun dövlət büdcəsinə təsirlərini müəyyən etmək lazımdır çüki gəlir vergisi  və ƏDV dövlət büdcəsinin formalaşmasında əhəmiyyətli pay sahibidir.

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri Qubad İbadoğluda Mərkəzin ortaya çıxardığı sənədə öz müsbət rəyini bildirdi və əlavə etdi ki vergi dərəcələrindən başqa vergi hüququ məsələləri  də diqqətdə saxlanılmalıdır. Qubad İbadoğlu əlavə etdiki gəlir vergisinin azaldılması ilə bağlı təklif çox məqsədəuyğundur çünki dövlət büdcəsinin formalaşmasında bu vergi növü əhəmiyyətli pay sahibi deyil.

Hesabatın tam mətnini http://www.cesd.az/tax_az.htm  əldə etmək olar.

İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi from Vimeo.

.