Avro dirçəlir

Vüqar Bayramov: “Avronun məzənnəsinin dəyişməsi həm Amerika Birləşmiş Ştatları, həm Avropa Birliyində elan edilən yarımillik yekunlardan asılı olacaq”

Dünya valyuta bazarında  1 avro 1,6 dollara qədər yüksəlib. Praktiki olaraq son 2 ayda dollar avroya nisbətən ən aşağı məzənnəyə düşüb.Onu da xatırladaq ki, bir müddət əvvəl Azərbaycanda avronun manata nisbətən rəsmi məzənnəsi 98,7 qəpiyə düşmüşdü. Bu, 2002-ci ildən bəri ən aşağı hədd idi.

İqtisadçı -ekspert  Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, avronun dollara nisbətən məzənnəsinin yüksəlməsi ABŞ-da 5 aylıq iqtisadi yekunların elan edilməsi ilə bağlıdır:”Belə ki, Amerikada iqtisadi yekunların elanından sonra bəlli oldu ki,  son 5 ayda bu ölkədə işsizlik problemi  dərinləşməkdədir. İqtisadi inkişafla bağlı proqnozlar, 5 aylıq yekun Amerikada böhranın başa çatması və dayanıqlı iqtisadi inkişafın bərqərar olması istiqamətində  proqnozları alt-üst edib. Amerika iqtisadiyyatında müşahidə olunan  problemlər dolların avroya nisbətən məzənnəsinin düşməsinə gətirib çıxarıb”.

Ekspert bildirir ki, 2 iki gün ərzində  avronun məzənnəsi dollara nisbətən  hiss edilən dərəcədə yüksəlib: “Avronun dollara nisbətən yüksəlməsi bu valyutanın manata  nisbətən də məzənnəsinin  yüksəlməsinə gətirib çıxarıb. Əgər ötən ay  Mərkəzi Bank 1 avronu 95 qəpiyə alıb- satırdısa, bu gün 1 avro almaq üçün 1 manat 1 qəpik ödəmək lazımdır”.

V.Bayramov deyir ki,  avronun məzənnəsinin yüksəlməsi daha çox ABŞ-da elan olunan iqtisadi yekunlarla bağlı olsa da, bu həm də Avropa iqtisadiyyatında müəyyən canlanma meyillərinin müşahidə olunması, Avropa Birliyinin avronun məzənnəsinin möhkəmlənməsi istiqamətində konkret addımlar atması ilə  əlaqədardır: “Ötən ayın sonunda Avropa Birliyi avronun məzənnəsinin qorunub saxlanması, stabilləşməsi üçün xüsusi fondun yaradılması yönündə qərar qəbul etdi. Həmin fonda yarım trilyon avroya yaxın vəsaitin yönəldilməsi nəzərdə tutuldu.Artıq fonda vəsaitlərin cəlb olunması prosesi başa çatmaq üzrədir.    Həmçinin Avropa Birliyi Estoniyanın avrozonaya cəlbi ilə bağlı qərar qəbul edib. Artıq gələn ilin yanvar ayının birindən Estoniya avrozonanın 17-ci üzvü olacaq. Hansıki, bu da avronun məzənnəsinin möhkəmlənməsinə psixoloji təsir göstərdi”.

İqtisadçı hesab edir ki, Amerika iqtisadiyyatında müşahidə edilən problemlər, eləcə də     Avropada müəyyən  canlanma meyillərinin yaradılması, böhranın da çox müşahidə  olunduğu Yunanıstanda bir sıra dövlət müəssisələrinin özəlləşdirilməsi yönündə qərarlar və  böhrandan çıxış üçün dövlət səhmlərinin buraxılması  avronun mövqelərinin möhkəmlənməsinə pozitiv təsir göstərib: “İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi avronun məzənnəsinin iyul ayında müəyyən qədər möhkəmlənəcəyi yönündə proqnoz vermişdi. Əslində bu proqnoz Amerikanın 5 aylıq yekunlarında müəyyən iqtisadi problemlərin, o cümlədən bu ölkənin iqtisadiyyatı ilə bağlı narahatçılıq meyillərinin  üzə çıxacağı istiqamətində gözləntilərə əsaslanırdı. Eyni zamanda  

 valyuta bazarında  bazarında müəyyən spekulyatıv məzənnə aşağı salmalarından sonra  məzənnənin yüksəlməsi  müşahidə edilir təbii olaraq”

Ekpertin sözlərinə görə,  bütövlükdə avronun məzənnəsinin dəyişməsi həm Amerika Birləşmiş Ştatları, həm Avropa Birliyində elan edilən yarımillik yekunlardan asılı olacaq:” Güman edilir ki, artıq iyulun sonunda avronun dollara nisbətən məzənnəsi ilə bağlı tam proqnoz vermək mümküm olacaq. Çünki yarımillik yekunlar avronun dollara nisbətən uzunmüddətli məzənnəsinin formalaşmasına gətirib çıxaracaq. Yaxın vaxtlarda avro indiki mövqeyini qoruyub saxlamağa çalışacaq. İyulda avronun məzənnəsinin dollara nisbətən kəskin azalması gözlənilmir”.