Gələn il kredit faizləri aşağı düşəcək

Eyni zamanda müflişləşən bankların sayında da artım olacaq

Artıq bir müddətdir ki, banklar yüksək faizlə depozit qəbuluna dair reklamları dayandırıblar. Səbəb  onların 12 hətta 10-11 faizlə depozit cəlb etmələridir. Belə ki, Əmanətlərin Sığortalanması Dövlət Fondunun təhlilləri bankların 80 faizinin 12 faizə qədər depozit cəlb etdiyini göstərir. Onu da bildirək ki,  əmanətlər nə qədər yüksək faizlə götürülürsə, banklar bir o qədər də yüksək faizlə kredit verirlər. Bu gün faizlərin aşağı salınmasında isə təkcə biznes subyektləri deyil, rəsmilər də maraqlıdırlar. Çünki  iqtisadiyyatın inkişaf etməsi üçün ucuz pullara ehtiyac var. Bunları nəzərə alaraq  yaxın zamanlarda bank bazarında dəyişikliklərin baş verəcəyi istisna olunmur. Məlumat üçün qeyd edək ki, Azərbaycanda depozit və kredit faizləri inkişaf etimiş ölkələrlə müqayisədə çox yüksəkdir. Məsələn, Türkiyədə depozit faizi təxminən 9, kredit faizi isə təxminən 15 faiz təşkil edir.

İqtisadi və Sosial İnkishaf Mərkəzinin sədri Vüqar Bayramov bildirir ki, 2011-ci ildə bank sektoru ən çox dəyişikliklərin baş verəcəyi sahə olacaq. Dəyişikliklərin iki istiqamətdə inkişaf edəcəyini diqqətə çatdıran  V. Bayramovun sözlərinə görə, bunlardan biri kredit bazarında proqnozlaşdırılan dəyişikliklər olacaq. Yəni gələn il kredit faizlərinin aşağı düşəcəyi gözlənilir: ”Bu da birbaşa onunla bağlıdır ki, 2011-ci ildə kommersiya banklarının  maliyyə resurslarına çıxışları genişlənəcək. Banklar ölkədən kənarda daha ucuz maliyyə resursları cəlb etmək imkanlarına malik olacaqlar. Nəticədə bankların  kredit portfelində  ucuz   kreditlərin payı və  aktivlərinin həcmi artacaq”.

İqtisadçı deyir ki, gələn il bankların cəlb edəcəyi əmanətlər üzrə faiz dərəcələri də aşağı olacaq: “2011-ci ilin əvvəlindən  başlayaraq Əmanətlərin Sığortalanması Fondu  sığortalanan əmanətlər üzrə faiz dərəcələrini   12 faizdə 10 faizə endirilməsi barədə qərar qəbul edəcəyi proqnozlaşdırılır. Hansıki bunun da kredit bazarına birbaşa təsiri olacaq. Əmanətlər üzrə  faiz dərəcələrinin aşağı düşməsi analoji olaraq kredit faizlərinin aşağı düşməsinə gətirib çıxaracaq. Bu gün kredit faizlərinin yüksək olması həmçinin əmanətlər üzrə ödənilən dividentlərin dərəcələrinin yüksək olmasından irəli gəlir. Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun gözlənilən qərarı kredit faizlərinin  aşağı düşməsinə səbəb olacaq”.

V.Bayramov bildirir ki,  likvidliyin artırılması istiqamətində atılan addımlar banklara daha çox kredit təklif etmək imkanı yaradacaq: “Kredit bazarında yaranmış bolluq iqtisadiyyata müsbət təsir göstərəcək. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu gün təklif edilən  kredit faizləri əvvəlki illərə nisbətən aşağı olsa da,  maliyyə resurslarının  azlığı  səbəbindən kommersiya bankları kreditlər üzrə təklifləri qarşılamaq imkanına malik deyillər. Yəni hazırda kredit faizlərinin aşağı düşməsi real sektora ciddi təsir gösətrmir”.

Mütəxəssisin qənaətinə görə,  2011-ci ildə  kredit təklifində artımlar baş verərsə, kommersiya bankları daha çox kredit təklif etmək imkanlarına malik olarlarsa, bu birmənalı şəkildə real sektora musbət təsir edəcək: “Bank sektorunda 2011-ci il üçün digər istiqamət müflisləşən bankların sayının artmasıdır. Növbəti ildə də Mərkəzi Bank bəzi kommersiya banklarının lisenziyalarının geri alınması yönündə qərar qəbul edəcək. Çünki, Mərkəzi Bankın bankların birləşməsi ilə bağlı çağırışlarına baxmayaraq, müflisləşmə təhlükəsi olan,  10 milyon manatlıq nizamnamə kapitalının formalaşdıra bilməyən bankların birləşməsi baş verməyib.  O baxımdan güman edilir ki, ilə bağlı müflisləşmək təhlükəsi olan banklar gələn il bundan qaça bilməyəcəklər. Həmin  banklarının lisenziyalarının geri alınması bank sektorunun təmizlənməsi kimi xarekterize olunmalıdır.”

Bir müddət əvvəl 2 bankın lisenziyasının geri alındığını vurğulayan ekspert deyir ki, funksional olmayan bankların lisenziyalarının alınması bank sektoruna inamı azaltmır: “Mərkəzi Bank funksional olmayan bankların lisenziyalarının geri alınması gələn il də davam etdiriləcək. 2011-ci idlə kommersiya banklarının sağlamlaşdırılması üçün kifayət qədər imkanlar var.O imkandan istifadə etmək kommersiya banklarının və mətkəzi bankın həyata keçirdiyi siyasətdən asılı olacaq.