Ölkənin qaz ixracatı qısa müddətdə 50 milyard kubmetrə çata bilər

Vüqar Bayramov: “Dövlət gəlirlərinin formalaşmasında qaz satışından daxilolmalar kəskin arta bilər”

Dünən  bp və Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti arasında Xəzərdəki “Şəfəq-Asiman” perspektiv strukturunun birgə geoloji kəşviyyatı və işlənməsi haqqında Hasilatın Pay Bölgüsü Sazişi imzalanıb. Saziş Bakıda səfərdə olan bp şirkətinin yeni prezidenti Robert Dadlinin iştirakı ilə  Neft Şirkətinin prezidenti Rövnəq Abdullayev və “bp-Azerbaycan”ın prezidenti Rəşid Cavanşir tərəfindən imzalanıb. 
Sənədə əsasən,sazişə  "BP Exploration Caspian Sea" şirkəti əməliyyatçı olmaqla müqavilədə 50% paya, ARDNŞ isə qalan 50% paya malikdir. Bu arada "Şəfəq-Asiman" perspektiv strukturun birgə geoloji kəşfiyyatı və işlənməsi prosesi 4 il çəkəcək. Lazım gəldiyi təqdirdə müddət daha 3 il uzadılacaq. 

Məlumat üçün bildirək ki, "Şəfəq-Asiman" strukturu Bakıdan 125 kilometr cənub-şərqdə yerləşir. Bu blokda indiyədək heç bir geoloji-kəşfiyyat işləri aparılmayıb.

Yeni sazişlə bağlı rəyini  bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov  "Şəfəq-Asiman" yatağında yarım trilyon kubmetrə yaxın  mavi qaz ehtiyatlarının olduğunun güman edildiyini söyləyir: “Yataqda kəşfiyyat işlərinə 2011-ci ildə başlanması gözlənilir. bp-nin yeni prezidentinin ölkəyə gəlməsi praktiki ondan xəbər verir ki, şirkət Azərbaycanla əlaqələrini inkişaf etdirmək  niyyətindədir.  Yeri gəlmişkən, bp 10 milyard dollarlıq səhiminin satışa çıxarılması ilə bağlı qərar qəbul edib və şirkət səhmlərinin hansı investorlar tərəfindən alınmasında kifayət qədər maraqlıdır. Çalışır ki, səhmləri heç də arzuolunmaz dövlətlərin və ya investorların əlinə düşməsin.  O baxımdan  Robert Dadlinin səfəri çərçivəsində səhmlərin bir qisminin  Dövlət Neft Fondu tərəfindən alınması məsələsinin müzakirə ediləcəyi güman edilir”.

bp-nin özünün bu məsələdə maraqlı olduğunu vurğulayan iqtisadçı həmçinin qeyd edir ki,  şirkətin  Azərbaycandakı payının satılması məsələsi də müzakirə mövzularındandır: “Hələ bir müddən öncə  şirkətdə baş verən böhranla bağlı bp paylarının bir hissəsini satışa çıxarmaq niyyətində idi. Hətta bununla bağlı qeyri-rəsmi də olsa açıqlamalar verilmişdi. Lakin sonradan Rusiya şirkətlərinin həmin səhmlərin alınmasına ciddi maraq göstərmələri bp-ni  fikirdən daşındırdı. Qərb ölkələri də bp-nin bu planını birmənalı qarşılamadılar. Nəticədə  şirkət  Azərbaycanda olan yataqların satılması məsələsini gündəmdən çıxardı”.

Bununla belə iqtisadçı səhmlərin satışının tezliklə  həyata keçiriləcəyini güman etmir: “Rusiya şirkətləri bp-nin Azərbaycandakı  paylarının  alınmasına ciddi maraq göstərirlər. bp prezidentinin səfəri çərçivəsində diqqəti çəkən məqamlardan biri   “Şəfəq-Asiman” perspektiv strukturunun birgə geoloji kəşviyyatı və işlənməsi haqqında  Hasilatın Pay Bölgüsü sazişidir. Saziş  Azərbaycanın qaz hasilatının kəskin artması baxımından  əhəmiyyətlidir.  Söhbət  ölkənin  qaz ehtiyatları qiymətləndirilən zaman aşkarlanmayan yatağın işlənməsindən gedir”.

V.Bayramov bildirir ki,  sözügedən  yataqda  yarım trilyon kubmetrə yaxın  mavi qaz ehtiyatlarının olması Azərbaycanın qaz hasilatının kəskin artacağına dəlalət edir.Onun sözlərinə görə, ölkənin qaz ixracatı qısa müddətdə 50 milyard kubmetrə çata  bilər: “Bu dövlət gəlirlərinin formalaşmasında qaz satışından daxilolmaların kəskin artımına gətirib çıxaracaq. O cümlədən Transxəzər layihələrinin reallaşmasında əhəmiyyətli addım olacaq”.

Ekspert hesab edir ki, bu müqavilə  Azərbaycanı  bölgənin əsas aparıcı qaz hasilatçılarından birinə çevrilməsinə imkan verəcək.