Qızıl Fondu Azərbaycana nə vəd edir?

Vüqar Bayramov: “Dövlət, eləcə də Dövlət Neft Fondunun rezervlərinin bir qisminin qızılda saxlanması olduqca vacibdir

Ölkənin qızıl ehtiyatları ilə bağlı məsələ yenidən gündəmə gəlib. Belə ki, ölkənin Qızıl Fondu yaradılır. Bu barədə mətbuata açıqlama verən maliyyə naziri Samir Şərifov da Azərbaycanın müstəqillik tarixində ikinci dəfə qızıl ehtiyatının yaradıldığını bildirib. Nazirin  sözlərindən bəlli olub ki, 99,5 kq həcmində ilk qızıl partiyası Azərbaycana daxil olub və saxlanmaq üçün Mərkəzi Banka verilib. Yaxın vaxtlarda 100 kq həcmində daha bir partiya da gətiriləcək. Qızıl külçələri üçün xammal rolunu isə ölkənin qərbində və Naxçıvanda qızıl hasilatında dövlətin payı oynayır. Beynəlxalq təcrübəyə əsasən, bankların qızıl ehtiyatları 11-13 kq çəkidə külçələrlə saxlanılır.

Xatırladaq ki, Azərbaycanda 1992-cu ildə  Ləl-Cəvahirat Fondu yaradılsa da, 3 il sonra ləğv edilmişdi.

İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, Qızıl Fondunun yaradılması ideyası  qlobal maliyyə böhranı başladıqdan sonra gündəmə gəlib. Ekspert bildirir ki,  artıq bir sıra inkişaf etmiş ölkələrdə analoji  fondlar təsis edilib: “Rusiyada   Qızıl Fondu fəaliyyət göstərir. Hansıkı dövlətin rezervlərinin bir hissəsi qızıl formasında həmin fondda saxlanılır.  Azərbaycanda da qızıl fondunun yaradılması istiqamətində hökümətin addımlar atması birbaşa qlobal maliyyə böhranından sonra qızılın qiymətinin kəskin artımı ilə bağlıdır”.

Mütəxəssis  vəsaitlərin qızılda saxlanmasını ən uyğun vasitələrdən biri hesab edir: “Yalnız son bir ildə qızılın dünya bazar qiyməti 28 faiz artıb. Bu kifayət qədər böyük rəqəmdir. Ötən 1 ay ərzində isə qızılın qiymətində 12 fazi artım baş verdib. O baxımdan dövlət , eləcə də  Neft Fondunun rezervlərinin bir qsmini qızıla çevirib, “qiymətli metalda” saxlanması məqsədəuyğun olar.Çünki,   vəsaitlərin qiymətli qızılda saxlanması daha çox gəlir əldə etməyə imkan verir, nəinki hər hansı valyutada.Digər tərəfdən,  inflyasiya dərəcəsi ilə müqayisədə pulun qızılda saxlanması rentabellidir. Nəzərə alsaq ki, illik inflyasiya 3 faizdir, qızılın qiymətində son aylar müşahidə edilən  orta aylıq artım isə 10 faizdən artıqdır”.

İqtisadçıya görə, “qiymətli metalın” gətirdiyi divident səhmlərin və depozitlərin gətirdiyi dividentdən də  çoxdur: “İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi hələ qlobal maliyyə böhranı başlayan zaman vəsaitlərin bir qismini qızılda yerləşdirilməyi  təklif etmişdi.  Bu da birbaşa qızılın qiymətində müşahidə edilən artımlar və prosesin uzunmüddətli olacağının proqnozlaşdırılması ilə bağlı idi.   Qızıl Fondu böhran başlayan ərəfədə yaradılsaydı daha məqsədəuyğun olardı. Çünki, böhrandan bu tərəfə qızılın qiymətində təxminən 50 faiz artım baş verib”.

V.Bayramovun  fikrincə,  qlobal maliyyə böhranı başlayan  zaman belə bir fond təsis edilsəydi, o zaman dövlət rezervlərinin həcmi indiki ilə müqayisədə çox ola bilərdi: “Fondun yaradılması həm də ona görə müsbət haldır ki,  bu Azərbaycanda istehsal olunan qızılın xüsusi qurum tərəfindən saxlanmasını mümkün edir. Nəzərə alsaq ki, fonda Mərkəzi Bank nəzarət edəcək,  bu qurum dövlət təşkilartları arasında ən məsulliyətli qurum  hesab edilir”.

Ekspert hesab edir ki, Mərkəzi Bankın fonda nəzıarət etməsi orada saxlanılan qızlların taleyi ilə bağlı narahatçılıqları aradan qaldırır.