Dəmiryolu nəqliyyatında qiymətlər qaldırılarsa

“Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-nin  sərnişindaşımada qiymətlərin qaldırılmasına dair Tarif Şurasına (TŞ) rəsmi təklif göndərməsi bu sahədə qiymətlərin yaxın zamanda bahalaşdırılacağı ilə bağlı narahatçılıqları artırıb. Nəzərə çatdıraq ki, QSC rəhbərliyi hələ  ötən ildən dəmiryolunda qiymətlərin artırılması üçün  TŞ-ya müraciət ünvanlayıb. Sadəcə o zaman əhaliyə satılan mavi qazın və metrodan istifadə haqqlarının bahalaşdırılması gündəmdə olduğundan “Azərbaycan Dəmir Yolları”nın müraciətinə müsbət cabav verilməyib.

Məlumat üçün bildirək ki, dəmiryolu nəqliyyatı hazırda ölkədə ən ucuz nəqliyyat vasitəsi hesab olunur. Belə ki, hazırda dəmiryolunda biletin orta qiyməti 3,5 manatdır (4,3 dollar). Avtomobil nəqliyyatında isə bir sərnişinin daşınması 8-10 manatadır. Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC rəhbərliyinin əsaslandırmasına görə, qiymətlərin aşağı olması sərnişindaşıma təsərrüfatında problemlər yaradır. Daima vaqonların yaxşı saxlanmasını və sərnişindaşımanın təhlükəsizliyini təmin etmək olmur. Qiymətlərin nə qədər artacağına gəlincə, QSC sədri  Arif Əsgərov bu barədə qəti fikir söyləmir. Bildirir ki, bu məsələ Tarif Şurasının dəmir yol təsərrüfatının vəziyyəti və digər amillər barədə gəldiyi qənaətdən asılı olacaq.

İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin rəhbəri Vüqar Bayramov hesab edir ki,  dəmiryolu nəqliyyatında qiymət artımlarına ehtiyac var. Çünki, hazırki qiymətlər  bu sahənin rentabelli  işləməsinə imkan vermir: “ Qonşu ölkələrlə müqayisədə Azərbaycan daxilində dəmiryolunda qiymətlər aşağı sayıla bilər.  Lakin dəmiryolu tariflərinin artırılmasının bu sahədəki xidmətin keyfiyyətinin artırılmasına gətirib çıxara biləcəkmi? Əvvəla dəmiryolunda qiymətlərin aşağı olmasına baxmayaraq, heç də dəmiryolu xidmətindən istifadə edənlər həmin tariflərə uyğun bilet almaq imkanlarına malik deyillər. Azərbaycan nəqliyyatında dəmiryolunun xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, bu sahədə elektron hökümətin elementləri tətbiq edilmir. Qonşu dövlətlərdən, hətta Gürcüstandan fərqli olaraq vətəndaşlar internet vasitəsilə qatarlara bilet əldə edə bilmirlər”.
Mütəxəssisin sözlərinə görə,   biletlərin kassalardan satılması və sifariş sisteminin yaradılmaması gediş haqqlarının  aşağı olmasına baxmayaraq tələbatın artdığı dövrdə rəsmi qiymətə biletin əldə edilməməsinə gətirib çıxarıb: “Artıq vəsait ödəmədən, tanışlıq olmadan qatarlara bilet almaq çətindir. O baxımdan dəmiryolu tariflərini qiymətləndirən zaman nəzərə almaq lazımdır ki,rəsmi tariflərlə yanaşı biletlərin qeyri-rəsmi satış qiymətləri var.Azərbaycanda biletlərin qeyri-rəsmi qiyməti rəsmi qiymətdən  iki dəfə çoxdur. Qeyri-rəsmi qiymətləri nəzərə alsaq əslində dəmiryolu tarifləri çox yüksəkdir”

V.Bayramov bildirir ki, qiymətlərin qaldırılması  müzakirə obyektidirsə, bunun müqabilində dəmiryolunda keyfiyyət də artırılmalıdır: “Azərbaycanda dəmiryolu sərnişindaşımada keyfiyyət qonşu ölkələrlə müqayisədə xeyli aşağıdır. Qiymət arımları ilə yanaşı elektorn biletlərin satışının təşkili vacibdir. Çünki, bu halda bilet satışında rüşvət də aradan qalxa bilər. Eyni zamanda vətəndaşlar asanlıqla bilet ala bilərlər”.

Ekspert dəmiryolu sərnişindaşımada xidmətlərin elektronlaşması ilə bağlı xüsusi tədbirlər planının hazırlanmasına ehtiyac olduğunu da qeyd edir.