Neft Fondunun statusuna yenidən baxılmalıdır

Vüqar Bayramov: “Büdcə ilə fond arasında münasibətlər nə qanunvericilik, nə də dünyada tətbiq edilən standartlar baxımından doğru müəyyənləşdirilməyib.”

Məlum olduğu kimi, Milli Məclis 2011-ci ilin dövlət büdcəsinə əlavə və dəyişikliklər etməyə hazırlaşır. Artıq hökumət dövlət büdcəsinə ediləcək əlavə və dəyişikliklərlə bağlı qanun layihəsini parlamentə təqdim edib. Maliyyə Nazirliyindən verilən məlumata görə, 2011-ci ilin dövlət büdcəsi gəlirlərinin 3 mlrd. 493,2 mln. manat məbləğində artırılması nəzərdə tutulub. Yeri gəlmişkən dövlət büdcəsinin gəlirlərinin artımının 770 mln. manatı vergi və gömrük daxilolmaları, 2,7 mlrd. manatı isə Dövlət Neft Fondundan (ARDNF) transfer hesabına təmin edilməsi nəzərdə tutulur. Büdcəyə ediləcək dəyişiklikdən sonra Neft Fondundan büdcəyə edilən transfertlər 2005-ci illə müqayisədə 61,2 dəfə çox olacaq. 2005-11-ci illərdə dövlət büdcəsinin həcmi 2 mlrd. 55 mln. manatdan 15 mlrd. 554 mln. manata qədər (7,5 dəfə) artdığı halda, ARDNF-dən dövlət büdcəsinə edilən transferin həcmi 150 mln. manatdan 9 mlrd. 180 mln. manata qədər (61,2 dəfə) artıb. 

İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin rəhbəri Vuqar Bayramov bildirir ki, dəyişikliklərdən sonra fonddan büdcəyə ümumilikdə 9 milyard 180 milyon manat transferi ediləcək. Bu da  büdcə gəlirlərinin 59,2 faizi deməkdir: “Azərbaycanın 2011-ci il dövlət büdcəsinə edilən əlavə və dəyişikliklər  büdcənin neft gəlirlərindən asılılığını artıracaq. Büdcənin ilkin variantında  Dövlət Neft Fondundan 6,8 milyard manat (8,6 milyard dollar)  transfert  proqnozlaşdırılmışdı. Lakin son dəyişikiliklərin təsdiqi ilə fonddan əlavə 2,7 milyard AZN (3,4 milyard dollar) transfert ediləcək. Bu da əvvəlki planla müqayisədə 41,7 faiz çoxdu və ümumi büdcənin neft gəlirlərinin 59,2 faizini təşkil edir”.

V.Bayramov deyir ki, 2011-ci il dövlət büdcəsində proqnozlaşdırılma üzrə neftin bir barelinin qiymətinin 20 dollar qalxaraq 80 dollar olmasi  nəticəsində   Azərbaycan əlavə 6 milyard dollar neft gəliri əldə edəcək: “Hesablama Palatası dəyişiklik edilib parlamentə təqdim edilən  dövlət büdcəsi ilə bağlı bildirib ki, 770 milyon AZN ( 974 milyon dollar) cari ilin büdcəsinə köçürüləcək. Eyni zamanda  təxminən 4 milyard AZN ( 5 milyard dollardan çox) Neft Fonduna. Son dəyişikliklər büdcənin Neft Fondundan asılılığını daha da artıracaq. Büdcə ilə fond arasında münasibətlər nə qanunvericilik, nə də dünyada tətbiq edilən standartlar baxımından doğru müəyyənləşdirilməyib. Əgər büdcənin yarısı Neft Fondu hesabına formalaşırsa, o zaman bu qurumun statusuna yenidən baxılması olduqca vacibdir”.

V.Bayramovun rəyinə görə, son əlavə və dəyişikliklrədən sonra    Neft Fondunun statusu və əhəmiyyəti xeyli dərəcədə aşağı düşmüş olacaq.